{"id":22,"date":"2016-08-19T12:16:30","date_gmt":"2016-08-19T09:16:30","guid":{"rendered":"https:\/\/ben.semihkiroglu.com.tr\/blog\/?p=22"},"modified":"2025-03-06T01:17:48","modified_gmt":"2025-03-05T22:17:48","slug":"freepbx-13-kurulum-sonrasi-yapilandirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/semih.kiroglu.net\/blog\/freepbx-13-kurulum-sonrasi-yapilandirma\/","title":{"rendered":"[B\u00f6l\u00fcm 2] FreePBX 13 Kurulum Sonras\u0131 Yap\u0131land\u0131rma"},"content":{"rendered":"

Merhabalar. Blog’un ve FreePBX yaz\u0131 serimin ilk yaz\u0131s\u0131na g\u00f6sterdi\u011finiz ilgi ve yorumlar\u0131n\u0131z i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederek ba\u015flamak istiyorum bu yaz\u0131ya. Ve laf\u0131 \u00e7ok uzatmadan devam etmek istiyorum.<\/p>\n

\u0130lk yaz\u0131<\/a>mda CentOS 6.8 \u00fczerine kurulumunu yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z FreePBX 13’\u00fcn yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 konusuyla devam edece\u011fim bu yaz\u0131da. Devam ederken ara\u015ft\u0131r\u0131yorum, kendi sunucuma uyguluyorum ve \u00f6yle yay\u0131nl\u0131yorum. Bunu da eklemek isterim. Yine sorular\u0131n\u0131z i\u00e7in yorum alan\u0131n\u0131 kullanabilirsiniz. B\u00fcy\u00fck bir heyecanla takip ediyor olaca\u011f\u0131m \ud83d\ude42<\/p>\n

<\/p>\n

Hat\u0131rlarsan\u0131z DigitalOcean’daki en d\u00fc\u015f\u00fck sunucu paketi olan 512MB RAM’e sahip sunucu \u00fczerinde CentOS 6.8 64 bit sistem ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftim. FreePBX ufak tefek dursa da ciddi anlamda bellek harcayan bir yap\u0131\u00a0ve bunu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak biraz performans iyile\u015ftirmesiyle ba\u015flayal\u0131m.<\/p>\n

Asl\u0131nda c\u00fcmleye \u00e7ok ihti\u015faml\u0131 ba\u015flasam da sadece swap alan\u0131 olu\u015fturaca\u011f\u0131m, \u00f6yle b\u00fcy\u00fck \u015feyler de\u011fil \u015fimdilik \ud83d\ude00<\/p>\n

Malum, DigitalOcean \u00f6n tan\u0131ml\u0131 olarak sunucular\u0131nda swap alan\u0131 getirmez. Kullan\u0131c\u0131lara da iste\u011fe ba\u011fl\u0131, bir dosya vas\u0131tas\u0131yla bu alan\u0131 olu\u015fturup kullanabilme izni verir. Partition olarak olu\u015fturmam\u0131za izin vermez (mant\u0131ken \u00f6yle olsa DC’\u0131 \u00fczerimize yapmalar\u0131 gerekirdi zaten, sonras\u0131 DO CEO’lar\u0131yla ense tokat olmakt\u0131r :P). \u015eaka bir yana, durum b\u00f6yle. Bu arada ad\u0131 s\u0131k ge\u00e7meye ba\u015flam\u0131\u015fken “Swap Nedir?<\/a>” diyen dostlar\u0131m\u0131 \u015f\u00f6yle<\/a> alay\u0131m ve devam edeyim.<\/p>\n

Bu arada SSH giri\u015fini root ile yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 varsayarak anlat\u0131yorum. E\u011fer root de\u011filseniz “sudo su” ile root’a \u00e7\u0131k\u0131n veya her komutun ba\u015f\u0131na “sudo” ekleyerek devam edin.<\/p>\n

\u015eu komutla \u00f6nce mevcut swap alanlar\u0131n\u0131 kontrol etmenizi \u00f6neririm. Belki mevcut bir swap vard\u0131r sistemde, emin olal\u0131m:<\/p>\n

swapon -s<\/pre>\n
Bo\u015f bir sat\u0131r d\u00f6nerse swap yoktur. E\u011fer swap alan\u0131n\u0131z varsa bu alan\u0131 atlayabilirsiniz. \u00c7oklu swap olabilece\u011fini duymu\u015f olmama ra\u011fmen pek performansl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da duymu\u015ftum. Ara\u015ft\u0131r\u0131p uygulamak size kalm\u0131\u015f \ud83d\ude42<\/p>\n
Genelde 4GB RAM’li sistemlere kadar mevcut RAM’in iki kat\u0131, 4GB RAM’li sistemde 4GB swap kullan\u0131m\u0131 \u00f6nerilir, ki bu de\u011ferler maksimum olarak belirtilir. 8GB ve \u00fcst\u00fc RAM’lerde swap \u00f6nerilmez. Unutmay\u0131n; swap alan\u0131 disk \u00fczerinde RAM gibi \u00e7al\u0131\u015fan bir aland\u0131r ve ne olursa olsun RAM kadar h\u0131zl\u0131 olamaz. Ayr\u0131ca disk aktiviteleri sistemin h\u0131z\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrecektir. Makine rahatlas\u0131n derken daha da yormayal\u0131m, dikkat edin! \ud83d\ude42<\/p>\n
Ben 1GB’l\u0131k swap alan\u0131 olu\u015fturaca\u011f\u0131m.<\/p>\n
\u00d6nce swap dosyam\u0131z\u0131 k\u00f6k dizinde olu\u015ftural\u0131m:<\/p>\n
dd if=\/dev\/zero of=\/swapfile bs=1024 count=1024k<\/pre>\n
Burada, k\u00f6k dizinde “swapfile” isimli (of=\/swapfile), 1024 bayt’l\u0131k (bs=1024) bloklardan olu\u015fan, 1GB (count=1024k) boyutunda bir dosya olu\u015fturduk.<\/p>\n
\u015eimdi ise sisteme, bu dosyan\u0131n swap i\u00e7in kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bildirelim:<\/p>\n
mkswap -f \/swapfile<\/pre>\n
Bu i\u015flem de tamamsa sisteme bu dosyay\u0131 swap amac\u0131yla kullanmaya ba\u015flamas\u0131n\u0131 bildirelim:<\/p>\n
swapon \/swapfile<\/pre>\n
Art\u0131k swap alan\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor(dur in\u015fallah). Kontrol etmek i\u00e7in tekrar \u015fu komutu yaz\u0131n:<\/p>\n
swapon -s<\/pre>\n
Hala bir sorun g\u00f6rm\u00fcyorsan\u0131z, ne mutlu! Bir de swap alan\u0131m\u0131z\u0131 her reboot sonras\u0131 aktifle\u015fecek \u015fekilde ayarlayal\u0131m. \u015eu komutu uygulay\u0131p \/etc\/fstab i\u00e7ine\u00a0her a\u00e7\u0131l\u0131\u015fta bu dosyay\u0131 swap olarak mount etmesini s\u00f6yleyelim:<\/p>\n
echo \"\/swapfile swap swap defaults 0 0\" >> \/etc\/fstab<\/pre>\n
Swap dosyam\u0131za gerekli sahiplikleri tan\u0131mlay\u0131p yetkileri verelim:<\/p>\n
chown root:root \/swapfile \nchmod 0600 \/swapfile<\/pre>\n
Ne eksik ne fazla, tam laz\u0131m oldu\u011fu \u015fekilde ayarlad\u0131k her\u015feyi! Bir konuda bilgi vermek istiyorum. \u0130nternette baz\u0131 kaynaklar swap alan\u0131 \u00f6nceli\u011fi konusunda da fikirler vermektedir. Bu konudan bahsetmedim \u00e7\u00fcnk\u00fc sistemin \u00f6n tan\u0131ml\u0131 de\u011feri bana makul geldi. \u0130lerleyen zamanlarda de\u011fi\u015fiklik yapman\u0131z gerekirse ilgili komutlar\u0131 yorum alan\u0131ndan sorabilir veya k\u00fc\u00e7\u00fck bir Google’lama ile k\u0131yamet gibi sonuca ula\u015fabilirsiniz \ud83d\ude42<\/p>\n
\u015eimdi sunucuyu reboot edip tekrar kontrol etmenizi \u00f6neririm. \u015eart de\u011fil fakat tavsiyemdir:<\/p>\n
reboot now<\/pre>\n
Sunucumuz geri d\u00f6nd\u00fcyse devam edelim.<\/p>\n
\u0130lk olarak taray\u0131c\u0131m\u0131zdan sunucumuzun IP adresini veya alan ad\u0131n\u0131 yazarak FreePBX Y\u00f6netimi’ne geliyoruz. Y\u00f6netim i\u00e7in kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131kan 3 ikondan soldakine (FreePBX Administration) t\u0131kl\u0131yoruz, kurulum sonunda olu\u015fturdu\u011fumuz kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 ve \u015fifremizi girerek sisteme giri\u015f yap\u0131yoruz.<\/p>\n
\"Capture\"<\/p>\n
 <\/p>\n
Giri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda g\u00f6r\u00fcnen ekran\u0131 ve bizim i\u00e7in temelde gerekli olan alanlardan bahsetmek isterim. Yani her alan\u0131 illaki bir i\u015fe yarar ama baz\u0131lar\u0131 daha \u00e7ok kullanaca\u011f\u0131m\u0131z alanlar olacak \ud83d\ude42<\/p>\n
\"Capture\"<\/p>\n
Asl\u0131nda b\u00f6yle kocaman resim atmama da pek gerek yokmu\u015f. Sadece sa\u011fdaki haber alanlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki alanlara dikkat etmemiz gerekiyor \ud83d\ude00<\/p>\n
– System Overview:\u00a0<\/strong>K\u0131saca sunucunun ne halde oldu\u011funu \u00f6zetliyor bize. Hangi servisler \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, hangilerinde sorun var, hangileri \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor bilgilendirmesini o kutu i\u00e7indeki sol alandan g\u00f6rebiliyoruz. Sa\u011f\u0131nda ise bu bilgilerin son g\u00fcncellenme zaman\u0131 ve kritik bir uyar\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda bilgi veren bir alan mevcut. Burada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz hatan\u0131n\/hatalar\u0131n detaylar\u0131n\u0131 da ayn\u0131 kutunun en alt\u0131ndan g\u00f6rebiliyor, onun da detaylar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in hatan\u0131n \u00fcst\u00fcne t\u0131kl\u0131yoruz. Bu alanda g\u00f6rd\u00fcklerimizin hepsi kritik hata olmak zorunda de\u011fil, bazen bilgilendirmeler, ba\u015far\u0131l\u0131 olunan durumlar hakk\u0131nda da bu alandan bilgi alaca\u011f\u0131z. Renkler \u00f6nemli yani \ud83d\ude42<\/p>\n
– Uptime:<\/strong>\u00a0Bu alandan sunucunun son ba\u015flatmadan bu yana ne kadar zamand\u0131r a\u00e7\u0131k kald\u0131\u011f\u0131 bilgisini ve i\u015flemciye binen y\u00fck ortalamas\u0131n\u0131 takip edebiliriz.<\/p>\n
– FreePBX Statistics:<\/strong>\u00a0Bu alan ise ge\u00e7mi\u015f zamandan bug\u00fcne kadar kaydedilmi\u015f\u00a0istatistikleri g\u00f6rmenize yar\u0131yor. Ben bug\u00fcne kadar hi\u00e7 kararl\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmedim asl\u0131nda (reboot sonras\u0131 bir s\u00fcre d\u0131\u015f\u0131nda). Ama yine de anlatay\u0131m, belki g\u00fcncellemelerle iyile\u015ftirilir bu \u00f6zellik \ud83d\ude42
\nSoldan se\u00e7ti\u011finiz ba\u015fl\u0131\u011fa ait istatistikleri g\u00f6steren bir alan buras\u0131. Hangi kalemleri g\u00f6rece\u011fini ayn\u0131 kutunun \u00fcst\u00fcnde g\u00f6steriyor. Ayr\u0131ca zaten se\u00e7im yaparken zaman periyodunu da se\u00e7men gerekiyor. Neticede se\u00e7ti\u011fin zaman ile bug\u00fcn aras\u0131nda istatistik veriyor.<\/p>\n
\u00c7ok uzatt\u0131m san\u0131r\u0131m, \u00f6z\u00fcr diliyorum. As\u0131l odak noktam\u0131za gelelim.\u00a0\u0130lk kurulan sistemde m\u00fcmk\u00fcn mertebe hatalar\u0131 d\u00fczeltmemiz gerek yola koyulmadan, ki ileride stabilite sorunlar\u0131 ya\u015famayal\u0131m. Ayn\u0131 zamanda baz\u0131 ince ayarlar\u0131 yapmaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n
\u00d6nce\u00a0aktivasyonu tamamlayal\u0131m<\/strong><\/p>\n
Muhtemelen benim gibi commercial repo’yu kurup panele giri\u015f yapanlar\u0131 \u00f6nce bir aktivasyon a\u015famas\u0131 kar\u015f\u0131layacak. Bu a\u015fama \u00e7ok a\u00e7\u0131k ve sistemsel kar\u0131n a\u011fr\u0131lar\u0131ndan uzak oldu\u011fu i\u00e7in uzun uzun anlatm\u0131yorum. Bir \u00f6nceki sunucumu tekrar kurdu\u011fum i\u00e7in mevcut aktivasyon kodunu kullanarak devam ediyorum. Siz de ne \u00e7\u0131kar, hi\u00e7 bir fikrim yok. Tecr\u00fcbelerinizi yorumda belirtirseniz sevinirim \ud83d\ude42<\/p>\n
S\u0131rada: Mod\u00fcl Y\u00f6netimi<\/strong><\/p>\n
FreePBX bu kurulumda \u00e7ok \u0131ss\u0131z geldi bana. \u0130lk tecr\u00fcbemi hat\u0131rlam\u0131yorum fakat bu kadar bo\u015f de\u011fildi sanki. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce y\u00fcz\u00fcnden \u00f6nce Admin > Module Admin ekran\u0131na att\u0131m kendimi. Standart repo\u00a0se\u00e7iliyken “Check Online”a bast\u0131m. Repo’lardaki bana uygun mod\u00fcller gelmi\u015f oldu. Baz\u0131 mod\u00fclleri y\u00fcklemedim ve bunlar\u0131, nedenleriyle a\u015fa\u011f\u0131da belirttim.<\/p>\n
Y\u00fcklemedi\u011fim mod\u00fcller ve nedenleri:<\/strong><\/p>\n